Historia Cieplic

„... łazienki znane przez kąpiele,
Przywabiają co roku różnych gości wiele
Budową swą, rozkładem i porządkiem miłe
Która gorącą wodą tryskając paruje
A na różne słabości cudownie skutkuje.”

Tak o cieplickim zdroju pisał polski podróżnik i poeta, Bogusz Zygmunt Stęczyński, który zawitał tu w roku 1851.

Na owe różne słabości skutkują nie tylko tutejsze wody, ale również specyficzny klimat oraz położenie u podnóża gór. Po przyjeździe do Cieplic czuje się, że te właściwości cieplickiego zdroju pomagają powrócić szybciej do zdrowia. A pomagają od dawna.

Początki Cieplic giną daleko w mrokach dziejów. Prawdopodobnie o istnieniu tu ciepłych źródeł wiedziało już słowiańskie plemię Bobrzan. Jednakże miejscowe podania przypisują odkrycie źródeł cieplickich księciu Bolesławowi Wysokiemu, który w roku 1175 zapuścił się w te strony w pogoni za zranionym przez siebie jeleniem. Cudowne właściwości tutejszych wód przyciągnęły chorych szukających uzdrowienia. To prawdopodobnie dlatego 18 marca 1281 roku książę Bernard lwówecki darował szpitalnemu zakonowi joannitów ze Strzegomia „Calidusfons”, czyli „Ciepłe źródło” oraz 250 łanów ziemi w okolicy. Od tego czasu zakon ten zaczął opiekować się przybywającymi tutaj chorymi.

Kolejną kartę w dziejach Cieplic zapisał rycerz Bolka II Świdnicko-Jaworskiego, Gotsche Schoff, który to kupił od wdowy po księciu, Agnieszki, Cieplice w roku 1381. On też w 22 lata później sprowadził tu cystersów z Krzeszowa, przekazując im pod opiekę jedno ze źródeł. Zakon ten związał się z Cieplicami na cztery kolejne wieki.

Do popularyzacji cieplickich wód w znacznej mierze przyczyniły się ich naukowe opisy. Pierwszy sporządził w roku 1569 brandenburski lekarz Caspar Hoffman, drugi, znacznie lepszy i obszerniejszy, był dziełem cieplickiego lekarza Kaspara Schwenckfelda. Wydano go w roku 1607 w Zgorzelcu.

Sława Ciepłowodów – bo tak dawniej nazywano Cieplice – ciągle rosła, a wraz z nią rosła liczba przybywających tu chorych, dziś nazywanych kuracjuszami. O istnieniu uzdrowiska dowiedzieli się również Polacy. Nie wiemy dokładnie, kiedy pojawił się tu pierwszy polski kuracjusz. Być może była to Helena z Kluczników Kałęcka, żona warszawskiego burmistrza, która zmarła podczas kuracji w roku 1591. Późniejsza lista polskich kuracjuszy jest dość długa. Wymienić wypada hetmana Stanisława Koniecpolskiego, Albrychta Stanisława Radziwiłła, Krzysztofa Opalińskiego, Michała Kazimierza Radziwiłła i jego stolnika Teodora Billewicza autora pierwszego polskiego opisu zdroju, prymasa Polski Michała Radziejowskigo, Jakuba Sobieskiego, Hugona Kołłątaja, Józefa Wybickiego, Edwarda Dembowskiego, Wincentego Pola, Kornela Ujejskiego, księżnę Izabelę z Flemingów Czartoryską, autorkę dzienników podróży do Cieplic w roku 1816, wspomnianego wyżej poetę Bogusza Stęczyńskiego, Rozalię Saulson – autorkę polskiego przewodnika po Cieplicach i okolicy oraz wielu, wielu innych, mniej znanych. Przybysze z Polski stanowili niekiedy ponad połowę kuracjuszy przebywających w zdroju. Sprawiło to, że jeszcze do XX wieku zachodnia część Cieplic na lewym brzegu Kamiennej nosiła potoczną nazwę “Die polnische Seite”, czyli “Polska strona”.

Najznamienitszym jednak gościem była królowa Polski, Maria Kazimiera Sobieska – żona Jana III Sobieskiego. Jak podaje kronikarz, przybyła ona do zdroju ze swym orszakiem 30 czerwca 1687 roku, w poniedziałek, po południu. Jej wizyta na długie lata pozostała w pamięci ciepliczan.

Przez wieki ciągle rozwijano infrastrukturę uzdrowiskową. Schaffgotschowie, którzy po kasacie zakonu cystersów w 1810 roku stali się właścicielami wszystkich cieplickich źródeł, dobrze wiedzieli, że dla rozwoju uzdrowiska konieczne są inwestycje – głównie komunikacyjne. Od 1814 roku dojeżdżały tu z Jeleniej Góry karetki pocztowe, od 1880 roku dyliżanse, od 1891 roku kolej, od 1897 roku tramwaje gazowe – potem elektryczne.

W 1935 roku Cieplice zostały miastem, a 36 lat później włączono je do Jeleniej Góry. Status uzdrowiska zachowały jednak do dziś.

tekst: Piotr Gryszel

Galeria

770 wyświetleń w 2023r.

Kategorie atrakcji

Pozostałe atrakcje turystyczne

Cieplice Długi Dom Był jednym z elementów kompleksu klasztornego cieplickiego zakonu cystersów. Wzniesiony w latach 1689 - 93 jako dom gościnny dla przybywających do Zdroju kuracjuszy.

Cieplice Pałac Schaffgotschów Pałac Schaffgotschów został wzniesiony na miejscu poprzedniej siedziby rodu, strawionej przez pożar. Budowa trwała w latach 1784 - 88 pod kierownictwe...

Cieplice Kościół Św. Jana Chrzciciela Kościół Świętego Jana Chrzciciela wraz z zespołem poklasztornym wzniesiony został przez dawnych gospodarzy

Cieplice Kościół Zbawiciela Ewangelicki Kościół Zbawiciela położony jest w centrum Cieplickiego Uzdrowiska, wzniesiony został w latach 1774-77. Jego budowniczymi byli mistrz Demus z Jeleni...

Tężnia Cieplice to jedno z popularnych miejsc w Polsce, które przyciąga turystów i osoby szukające relaksu i leczenia. Jest to tężnia solankowa znajdująca się w Cieplicach, dzielnicy Jeleniej Góry, województwo dolnośląskie, w p...

Uzdrowisko Cieplice to chyba najstarsze uzdrowisko w Polsce - zostało założone pod koniec XIII-tego stulecia. Największym zasobem Cieplic są gorące źródła lecznicze ...

„... łazienki znane przez kąpiele,Przywabiają co roku różnych gości wieleBudową swą, rozkładem i porządkiem miłeKtóra gorącą wodą tryskając parujeA na ró...

Cieplice Muzeum Przyrodnicze Muzeum Przyrodnicze w 2013 roku zostało przeniesione z Pawilonu Norweskiego z

Jelenia Góra Jelenia Góra to 900-letnie miasto leżące w kotlinne jeleniogórskiej w sercu 

Karkonoski Park Narodowy, jeden z najstarszych parków narodowych w Polsce, utworzony został 16.01.1959 roku i rozciąga się obecnie na powierzchni 5580 hektarów. Obszar KPN obejmuje Główn...

Zamek Czocha w Leśnej Średniowieczny zamek Czocha, wzniesiony z inicjatywy Wacława II (króla Czech) w XIII wieku jako obronna twierdza, usy...

Zachełmie Zachełmie to niewielka wieś leżąca w karkonoskiej gminie Podgórzyn na wysokości około 500 metrów n.p.m. 

Kowary Kowary  to pięknie położony zakątek Polski, ukryty między 

  Zamek Chojnik, położony na Wzgórzu Chojnik, góruje nad Sobieszowem. Jego sylwetka jest doskonale widoczna z Cieplic. Wybudowany został ...

  Karkonosze - pasmo górskie o długości ok. 70km i szerokości 8-20km, rozciągające się w zachodniej części Sudetów. &...

Karpacz Pierwsze informacje o Karpaczu pojawiły się w Księgach Walońskich z XIV w. Pierwsi mieszkańcy przybyli z powodu kruszców jakie można było tu spotkać: złota, rudy ...

Małe miasteczka, dziki zachód, kraina Świętego Mikołaja, podwodny świat, makieta bitwy powietrznej oraz wiele innych. Do dyspozycji odwiedzających są również: stanowiska sterowania pociągami (do...

Miejskie Muzeum Zabawek w Karpaczu Znajduje się w Karpaczu, można podziwiać tu kolekcję lalek i zabawek z całego świata (ponad 2000 eksponatów), której podstawę stanowi prywatny zbió...

Góry Izerskie Góry Izerskie - niewysokie góry stanowiące część Zachodnich Sudetów, znajdujace się na terenie Polski i Cz...

  Przesieka to wczasowa, podgórska wioska położona blisko Jeleniej Góry i Karpacza. Miejscowość ta leży n...

  Świeradów Zdrój to malowniczo położone (450 - 650 m. n.p.m.) uzdrowisko w sercu Gór Izerskich. Wyjątkowy, uzdrawiający mikroklimat, bogactwo ...

Zamki Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej Zamek Chojnik jest jedną z najbardziej znanych ruin zamkowych na Dolnym Śląsku, przy tym najczęściej odwiedzanych, przede wszystkim ze wz...

  Na początku XX wieku została wybudowana linia kolejowa, klucząca wśród gór Izerskich i 

  Borowice położone są w Dolinie Pięciu Potoków (Jeleniego Potoku, Granicznika, Modrzyka, Borówk...

  Góry Kaczawskie - 30-kilometrowe pasmo niskich (średnia wysokość: 600m) gór położonych w północno-zachodniej części Sudetów Zachodnich. Od południa graniczą one z Ko...

Szklarska Poręba Szklarska Poręba - malowniczo położona w dolinie rzeki Kamiennej, pomiędzy 

  Waloni, pochodzący z Belgii i północnej Francji poszukiwacze cennych minerałów, rozpoczęli swe górnicze prace w Karkonoszach już w średniowieczu. To właśnie z Ksiąg Wa...

  Rekonstrukcje kilkudziesięciu dinozaurów naturalnej wielkości rozmieszczone na terenie rozległego lasu (powierzchnia 15 boisk piłkarskich). W miasteczku Flinstonów można na...

Sosnówka Sosnówka jest malowniczo położoną wioską w karkonoskiej gminie Podgórzyn pomiędzy Piechowicami a Karpaczem

  Dolny Śląsk słynie z tradycyjnych potraw, przygotowywanych od wieków według przekazywanych z pokolenia na pokolenie przepisów. Wokół Cieplic znajduje się wiele małych fi...

Pałace Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej Okolice Jeleniej Góry, zwanej Perłą Karkonoszy, są pełne okazałych pałaców i średniowiecznych zamków, a ich mnogość i piękno j...

Termy Cieplickie to nowoczesny kompleks basenów i SPA przygotowany z myślą o całych rodzinach. Dzięki wielu atrakcjom zarówno entuzjaści sportu, zabawy jak i wypoczynku znajdą tu coś dla siebie...

Co oferuje Huta Szkła Julia? Huta Julia to miejsce, w którym splata się historia, piękno szklanych arcydzieł i ręczny proces produkcji! Podczas zwiedzania z przewodnikiem obejrzycie...

Park Miniatur w Kowarach W Kowarach, na terenie fabryki dywanów, powstał Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska. Celem tego przedsięwzięcia jest ...

Sztolnie w Kowarach W towarzystwie przewodnika podążycie tajemniczą i magiczną ścieżką odkrycia, przez XII-wiecznych Gwarków – Walonów, rud żelaza i innych cennych kruszc...

chevron_left
chevron_right
serce Twoje ulubione obiekty 0